Poeti: Mr. Ibrahim Krosi

                      Shkupë

LUFTA E SHQIPËTARËVE PËR LIRI KUNDËR SUNDIMIT OSMAN SIPAS KËNGËVE POPULLORE

                  Lufta e Shqiptarëve të Maqedonisë së sotme kundër pushtuesve osmanë është pasqyruar edhe në këngët popullore shqiptare. Shumë nga këto këngë janë mbledhur e janë botuar.

Këtu do të paraqesim këngë të mbledhura drejtëpërdrejtë në terren.

Pushtimi i tokave shqiptare nga Perandoria Osmane është kundërshtuar me forcë. Kundër pushtuesve osmanë, shqiptarët luftuan më se pesëqindvjet, deri më 1912.

Për heroin tonë kombëtar, Skënderbeun, e sidomos për kthimin e tij në Atdhe, kanë kënduar poetët popullorë anë e kënd vendit, këndoi edhe poeti ynë i Dervenit.

(Këndoi: Rushit Dëbërca, Dëbërcë dhe Isen Fejzullahu nga fsh. Bojanë ). Me këngët e tyre ” Te Dullaja Skënderbeu mexhlis ka bo ’’ . paraqitet largimi i Skënderbeut  nga ushtria osmane dhe kthimi i tij në Krujë. Sipas kësaj kënge, Skënderbeu kaloi nëpër Shkup dhe duke kaluar nëpër grykën e Dervenit, u ndal për të pushuar me shokët te ” Dullenja ’’ vend i përshtatshëm për pushim në afërsi të fshatit Debërcë të Tetovës. Kjo pjesë e tokës e cila quhet te ” Dullenja ” është pronë e Idajet ( Mustaf ) Etemi në fsh. Dëbërcë.

Nën hijen e kësaj dëllinje kishin qenë duke ndenjur shumë dervenas, trima shqiptarë.

Këtu paraqitet bujaria e Dervenasve ndaj Skënderbeut dhe biseda që bëhet në mes tyre:

Te Dulleja shumë dervenas kishin kon,

Çeta e Skënderbeut kishte mbroj;

Urdhno burrë çfar’t’ka çit nëkët on ?

Unë bre burra s’jom i huj,

Po due me shkue deri në Krujë;

N’Krujë te prindët e mij

E këto osmanet. Besa, me i fshij.

 Dervenasit, kur dëgjuan këto fjalë nga Skënderbeu, krenar për vendosmërin e tij dhe të kënaqur për qëllimet e luftës kundër pushtuesve osmanë, iu përgjigjën : 

Hajt he burrë se na ke mbrapa,

Me osmanlijtë do luftojmë hapa-hapa;

Bashkë në luftë kemi me shkue,

Pasha Zotin kemi me fitue;

Besën e kanë dhanë burrat e Dervenisë.

 Në vijim të kësaj kënge paraqitet edhe alarmi nga kthimi i Skënderbeut në Krujë dhe bashkimi i shqiptarëve në luftë për liri:

Burrat e Shkupit, burrat e Tetovës

Shpejt do t’mbërrijnë n’kullat e Shkodrës;

N’kullat e Shkodrës n’kullat e Durrsit

Atje do të njihen burrat e Shkupit.

 Më tej jepet ideja e luftës së përgjithshme të shqiptar¨ve kundër pushtuesve osmanë për çlirimin e territoreve shqiptare:

Ç’ka kalaja çi po dridhet ?

Ali Pasha bre nuk po lidhet;

Lum kalaja ç’ka ka mbrenda

Ali Pashën me shtatë zemra. 

Gojarisht e tregoi Adile Sulejmani, Bojanë, 1958.  f. 226

Këndoi: Nazmi Rahmani, Llaskarcë, Shkup, 1965 ( shënoi Ibrahim Krosi ) f. 224

Këndoi: Rushit Dëbërca, Dëbërcë, 1967 ( shënoi Ibrahim Krosi ) f. 226

Këndoi: Isen Fejzullahu, Bojanë, 1971 ( shënoi Ibrahim Krosi ) f. 223

Ky tekst është marur nga libri: Shqiptarët e Maqedonisë, I botuar më 1994 në Shkup. 

E përgaditi : Shefket Ameti nga Fsh. Dëbërcë.